Prace nawiązujące do lektury: Apokalipsa świętego Jana, Biblia, Campo di Fiori, Dies irae, Dziady część III, Elegia o… chłopcu polskim, Koniec wieku XIX, Księga Rodzaju, Nie-Boska komedia, O książce, Ocalony, Piosenka o końcu świata, Pokolenie, Rok 1984, Roki, Schyłek wieku, Szewcy, Z głową na karabinie, Żal

2026-08-02

Obecność nastrojów katastroficznych od Biblii do literatury współczesnej

Katastrofizm jest sposobem postrzegania świata opartym na przekonaniu o nadchodzącym gwałtownym końcu dotychczasowego porządku. Może dotyczyć zagłady całej ludzkości, upadku cywilizacji, klęski narodu, rozpadu kultury albo zniszczenia systemu wartości. Nastroje katastroficzne pojawiają się szczególnie często w czasach niepewności, wojen, kryzysów politycznych i społecznych oraz wielkich przemian. Człowiek, obserwując wydarzenia, nad którymi nie potrafi zapanować, zaczyna odczuwać lęk przed przyszłością i przewidywać nadejście tragedii. Motywy katastroficzne są obecne w kulturze europejskiej od czasów starożytnych. Szczególne znaczenie miała Biblia, która stworzyła najważniejsze obrazy końca świata, ostatecznej walki dobra ze złem i Sądu Ostatecznego. Późniejsi twórcy wielokrotnie powracali do biblijnych symboli, nadając im

2026-07-13

maturzysta

Prace

Źródłowe i współczesne znaczenie pojęć biblijnych i mitologicznych

Biblia oraz mitologia grecko-rzymska należą do najważniejszych źródeł europejskiej kultury. Wywodzące się z nich postacie, wydarzenia i przedmioty przestały funkcjonować wyłącznie w obrębie pierwotnych opowieści. Ich nazwy weszły do codziennego języka, publicystyki, literatury, sztuki, nauki i polityki. Mówiąc o syzyfowej pracy, zakazanym owocu, pięcie Achillesa czy umywaniu rąk, nie musimy opowiadać całego mitu lub fragmentu Biblii. Jedno utrwalone wyrażenie przywołuje rozbudowaną historię i pozwala przekazać określoną ocenę sytuacji. Należy przy tym wyjaśnić różnicę między etymologią a znaczeniem źródłowym. Etymologia jest działem językoznawstwa badającym pochodzenie wyrazów, ich najstarszą postać oraz przemiany brzmienia i znaczenia. Opowieść o tym, że Dawid pokonał Goliata,

2026-07-13

maturzysta

Prace

Związki frazeologiczne i kryteria ich podziału

Frazeologia jest działem językoznawstwa, blisko związanym przede wszystkim z leksykologią, semantyką i składnią. Zajmuje się utrwalonymi połączeniami wyrazów, ich budową, znaczeniem, pochodzeniem oraz sposobami używania. Sam termin „frazeologia” może oznaczać zarówno dyscyplinę naukową, jak i cały zasób związków frazeologicznych występujących w określonym języku, stylu, środowisku zawodowym albo utworze literackim. Możemy więc mówić o frazeologii polskiej, potocznej, biblijnej, prawniczej, sportowej, młodzieżowej czy o frazeologii charakterystycznej dla konkretnego pisarza. Związek frazeologiczny to utrwalone społecznie połączenie co najmniej dwóch wyrazów, które jest odtwarzane w podobnej postaci i ma określone znaczenie. Mówiący najczęściej nie tworzy go za każdym razem od początku, lecz przywołuje z

2026-04-29

maturzysta

Prace

Mit a literatura fantasy. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Mit i literatura fantasy pozostają ze sobą w ścisłym związku, chociaż nie są tym samym zjawiskiem. Mit jest tradycyjną opowieścią o bogach, herosach, początkach świata, pochodzeniu człowieka oraz zasadach rządzących rzeczywistością. Dla społeczności, w których powstawał, nie był wyłącznie rozrywką ani świadomie stworzoną fikcją. Wyjaśniał najważniejsze zjawiska, uzasadniał obrzędy, przekazywał system wartości i pomagał człowiekowi określić własne miejsce w świecie. Literatura fantasy jest natomiast nowoczesną, autorską formą fikcji. Jej twórca świadomie kreuje rzeczywistość, w której mogą istnieć magia, niezwykłe istoty, nadprzyrodzone moce i prawa odmienne od znanych z codziennego doświadczenia. Czytelnik nie musi wierzyć, że przedstawione wydarzenia naprawdę miały miejsce.

2026-01-24

maturzysta

Prace

Symbolika kulturowa stołu. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Stół należy do najbardziej zwyczajnych przedmiotów obecnych w życiu człowieka, a zarazem do tych elementów przestrzeni, które w kulturze uzyskały wyjątkowo bogatą symbolikę. Jego podstawowa funkcja jest oczywista – służy spożywaniu posiłków, przygotowywaniu potraw, pracy i spotkaniom. Jednak w literaturze, malarstwie, religii, obyczajowości i filmie stół bardzo często przestaje być jedynie elementem wyposażenia. Staje się miejscem wspólnoty, znakiem rodzinnych więzi, przestrzenią gościnności, symbolem ładu społecznego, ale również obszarem konfliktu, wykluczenia, zdrady czy walki o władzę. Wyjątkowość symboliki stołu wynika przede wszystkim z jego społecznego charakteru. Przy stole zazwyczaj zasiada się z innymi ludźmi. Wspólne jedzenie oznacza więc nie tylko zaspokojenie