2026-07-11
Choroby Rzeczypospolitej szlacheckiej oraz proces moralnego odradzania się narodu w literaturze XVII i XVIII wieku
Przemiany zachodzące w Polsce od schyłku średniowiecza doprowadziły do ukształtowania się nowego modelu społeczeństwa, w którym najważniejszą pozycję zdobyła szlachta. Literatura średniowieczna przedstawiała przede wszystkim ideał świętego oraz rycerza. Najwyżej ceniono wówczas służbę Bogu i obronę wiary oraz ojczyzny. Od połowy XV wieku hierarchia wartości zaczęła się jednak stopniowo zmieniać. Rozwój humanizmu spowodował osłabienie dominującej wcześniej filozofii teocentrycznej i wzrost zainteresowania człowiekiem, jego możliwościami oraz życiem doczesnym. Dotychczasowy rycerz coraz częściej przekształcał się w ziemianina zajmującego się gospodarowaniem własnym majątkiem. Ziemiaństwo szybko przestało być jedynie sposobem zarobkowania i stało się określonym wzorem życia, a także wartością społeczną, kulturową oraz moralną.