Prace dla tagu: Bóg się rodzi, Cierpienia młodego Wertera, czyli domyślność serca, czyli Nowa Heloiza, Do Justyny. Tęskność na wiosnę, Julia, Kiedy ranne wstają zorze, Laura i Filon, Malwina, O wymowie w prozie albo wierszu, Pieśni nabożne, Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy, Wiesław, Wszystkie nasze dzienne sprawy, Zabawki wierszem i przykłady obyczajne, Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta

2026-07-13

maturzysta

Co to jest sentymentalizm?

Sentymentalizm jest prądem umysłowym i literackim, który rozwijał się w Europie w drugiej połowie XVIII wieku, przede wszystkim w Anglii, Francji i Niemczech. W Polsce osiągnął największe znaczenie w ostatnich dziesięcioleciach epoki oświecenia. Występował równolegle z klasycyzmem i rokokiem, proponując jednak odmienny sposób rozumienia człowieka oraz zadań literatury. Klasycyzm podkreślał znaczenie rozumu, ładu, reguł i harmonii, natomiast sentymentalizm kierował uwagę ku uczuciom, indywidualnym przeżyciom, naturze i życiu prywatnemu. Nazwa prądu wywodzi się od angielskiego słowa „sentiment”, które oznacza uczucie, doznanie lub wrażenie. Do jej rozpowszechnienia przyczyniła się wydana w 1768 roku powieść Laurence’a Sterne’a „Podróż sentymentalna przez Francję i Włochy”.

2026-07-13

maturzysta

Typowe wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok

Typowe wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok

Historia literatury rozwija się poprzez spory, nawiązania i przewartościowania. Twórcy nowej epoki często buntują się przeciwko poglądom poprzedników, lecz nigdy nie rozpoczynają od całkowitego początku. Korzystają z odziedziczonych gatunków, symboli i pytań, nadając im nowe znaczenia. Renesans powrócił do kultury antycznej, barok podjął zarówno renesansowy temat godności człowieka, jak i średniowieczny niepokój religijny, romantyzm wystąpił przeciw oświeceniowemu racjonalizmowi, a Młoda Polska odnowiła wiele idei romantycznych. Z kolei pozytywizm, choć przeciwstawiał się romantycznemu kultowi powstań i jednostkowego bohaterstwa, nie zrezygnował z patriotyzmu, lecz nadał mu formę codziennej pracy. Epoka literacka jest umownym okresem wyróżnianym ze względu na dominujące idee, światopogląd, estetykę