Prace dla tagu: A…B…C…, Antek, Ballady i romanse, Bogurodzica, Cierpienia młodego Wertera, Do gór i lasów, Do młodych, Do trupa, Dziady cz. III, Dziady cz. IV, Giaur, Ginącemu światu, Jagnię i wilcy, Janko Muzykant, kiedy czas po temu, Koniec wieku XIX, Konrad Wallenrod, Kronika polska, Krótka rozprawa między trzema osobami, Krótkość żywota, którą wiedziemy z szatanem, Lalka, Legenda o świętym Aleksym, Ludzie bezdomni, Malarze, Marność, Mendel Gdański, Miło szaleć, Nad Niemnem, Nie porzucaj nadzieje, Nierządem Polska stoi, Niestatek, Noc listopadowa, O kapelanie, O kaznodziei, O wojnie naszej, O żywocie ludzkim, Odprawa posłów greckich, Pan Tadeusz, Panem, Pieśń o Rolandzie, Pijaństwo, Pospolite ruszenie, Romantyczność, Rozdziobią nas kruki, Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Serce roście, Świat zepsuty, światem i ciałem, Szczur i kot, Szkice węglem, Warszawianka, Wesele, Wójtem a Plebanem, wrony…, Zbytki polskie, Żona modna

2026-07-13

Typowe wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok

Historia literatury rozwija się poprzez spory, nawiązania i przewartościowania. Twórcy nowej epoki często buntują się przeciwko poglądom poprzedników, lecz nigdy nie rozpoczynają od całkowitego początku. Korzystają z odziedziczonych gatunków, symboli i pytań, nadając im nowe znaczenia. Renesans powrócił do kultury antycznej, barok podjął zarówno renesansowy temat godności człowieka, jak i średniowieczny niepokój religijny, romantyzm wystąpił przeciw oświeceniowemu racjonalizmowi, a Młoda Polska odnowiła wiele idei romantycznych. Z kolei pozytywizm, choć przeciwstawiał się romantycznemu kultowi powstań i jednostkowego bohaterstwa, nie zrezygnował z patriotyzmu, lecz nadał mu formę codziennej pracy. Epoka literacka jest umownym okresem wyróżnianym ze względu na dominujące idee, światopogląd, estetykę

2026-07-13

maturzysta

Prace

Twórcy „o sobie samych do potomności”. Autobiografizm w literaturze i sztuce

Jan Parandowski w „Alchemii słowa” zauważa, że jednym z podstawowych tworzyw literatury są osobiste doświadczenia autora. Pisarz nie tworzy w całkowitym oderwaniu od własnego życia. Wykorzystuje zapamiętane miejsca, spotkania, uczucia, konflikty, rodzinne tragedie i wydarzenia historyczne. Nawet pozornie nieistotny szczegół może po latach stać się początkiem wiersza, opowiadania albo powieści. Nie znaczy to, że każde dzieło jest wiernym zapisem biografii twórcy. Autor dokonuje wyboru wydarzeń, przekształca je, łączy z fikcją i nadaje im artystyczną formę. Może stworzyć postać podobną do siebie, ale niebędącą jego dokładnym odpowiednikiem. Także podmiotu lirycznego nie wolno automatycznie utożsamiać z poetą. Nawet najbardziej osobiste wyznanie zostaje