2026-10-11
„Służyć temu, cóż ci jest w niebie” jako dewiza sztuki i literatury średniowiecznej
Słowa „Służyć temu, cóż ci jest w niebie”, pochodzące z „Legendy o świętym Aleksym”, trafnie wyrażają najważniejszą zasadę średniowiecznego światopoglądu. „Ten, który jest w niebie”, to oczywiście Bóg, uznawany za początek, centrum i ostateczny cel całego stworzenia. Zgodnie z takim sposobem myślenia życie doczesne nie stanowiło wartości całkowicie samodzielnej. Było przede wszystkim okresem próby, przygotowaniem do wieczności i drogą prowadzącą do zbawienia. Człowiek powinien więc podporządkować własne pragnienia, działania, wiedzę oraz twórczość służbie Bogu. Zasada ta znalazła wyraz zarówno w literaturze, jak i w architekturze, malarstwie, rzeźbie oraz muzyce. Sztuka nie była najczęściej traktowana jako autonomiczna działalność służąca wyłącznie dostarczaniu