Prace nawiązujące do lektury: Biblia, Don Kichot, Dziady część II, Hamlet, Mitologia, Pan Tadeusz, Wesele, Zemsta

2026-07-13

Frazeologia jest działem językoznawstwa, blisko związanym przede wszystkim z leksykologią, semantyką i składnią. Zajmuje się utrwalonymi połączeniami wyrazów, ich budową, znaczeniem, pochodzeniem oraz sposobami używania. Sam termin „frazeologia” może oznaczać zarówno dyscyplinę naukową, jak i cały zasób związków frazeologicznych występujących w określonym języku, stylu, środowisku zawodowym albo utworze literackim. Możemy więc mówić o frazeologii polskiej, potocznej, biblijnej, prawniczej, sportowej, młodzieżowej czy o frazeologii charakterystycznej dla konkretnego pisarza. Związek frazeologiczny to utrwalone społecznie połączenie co najmniej dwóch wyrazów, które jest odtwarzane w podobnej postaci i ma określone znaczenie. Mówiący najczęściej nie tworzy go za każdym razem od początku, lecz przywołuje z

2026-07-13

maturzysta

Prace

Moja znajomość teatrów warszawskich – repertuar, aktorzy i reżyserzy

Teatr należy do najstarszych dziedzin sztuki. Jego początki wiążą się z obrzędami religijnymi, podczas których wykorzystywano śpiew, muzykę, taniec, kostiumy i symboliczne gesty. Za pierwszego aktora tradycyjnie uważa się greckiego poetę Tespisa, który około 534 roku p.n.e. miał wystąpić podczas ateńskich Dionizjów i jako pierwszy prowadzić dialog z chórem. Z czasem przedstawienia zaczęto wystawiać w specjalnie przygotowanych budowlach. Jednym z najważniejszych obiektów starożytności był Teatr Dionizosa w Atenach, natomiast pierwszym stałym teatrem kamiennym w Rzymie stał się gmach wzniesiony z inicjatywy Pompejusza w 55 roku p.n.e. Już w starożytności teatr nie służył wyłącznie rozrywce. Był miejscem rozmowy o odpowiedzialności, władzy,

2026-07-13

maturzysta

Prace

Typowe wartości, postawy, idee i poglądy w literaturze poszczególnych epok

Historia literatury rozwija się poprzez spory, nawiązania i przewartościowania. Twórcy nowej epoki często buntują się przeciwko poglądom poprzedników, lecz nigdy nie rozpoczynają od całkowitego początku. Korzystają z odziedziczonych gatunków, symboli i pytań, nadając im nowe znaczenia. Renesans powrócił do kultury antycznej, barok podjął zarówno renesansowy temat godności człowieka, jak i średniowieczny niepokój religijny, romantyzm wystąpił przeciw oświeceniowemu racjonalizmowi, a Młoda Polska odnowiła wiele idei romantycznych. Z kolei pozytywizm, choć przeciwstawiał się romantycznemu kultowi powstań i jednostkowego bohaterstwa, nie zrezygnował z patriotyzmu, lecz nadał mu formę codziennej pracy. Epoka literacka jest umownym okresem wyróżnianym ze względu na dominujące idee, światopogląd, estetykę

2026-07-13

maturzysta

Prace

Twórcy „o sobie samych do potomności”. Autobiografizm w literaturze i sztuce

Jan Parandowski w „Alchemii słowa” zauważa, że jednym z podstawowych tworzyw literatury są osobiste doświadczenia autora. Pisarz nie tworzy w całkowitym oderwaniu od własnego życia. Wykorzystuje zapamiętane miejsca, spotkania, uczucia, konflikty, rodzinne tragedie i wydarzenia historyczne. Nawet pozornie nieistotny szczegół może po latach stać się początkiem wiersza, opowiadania albo powieści. Nie znaczy to, że każde dzieło jest wiernym zapisem biografii twórcy. Autor dokonuje wyboru wydarzeń, przekształca je, łączy z fikcją i nadaje im artystyczną formę. Może stworzyć postać podobną do siebie, ale niebędącą jego dokładnym odpowiednikiem. Także podmiotu lirycznego nie wolno automatycznie utożsamiać z poetą. Nawet najbardziej osobiste wyznanie zostaje

2026-07-13

maturzysta

Prace

Epoki literackie kształtujące się na zasadzie opozycji

Historia literatury często przedstawiana jest jako następowanie po sobie kolejnych epok, z których każda posiada własny światopogląd, system wartości, styl artystyczny oraz charakterystyczny model bohatera. Taki podział porządkuje dzieje kultury, lecz nie oznacza, że granice między okresami są całkowicie wyraźne. Nowa epoka nie rozpoczyna się jednego dnia i nie usuwa natychmiast wszystkich osiągnięć poprzedniej. Najczęściej rodzi się stopniowo, a jej przedstawiciele najpierw dostrzegają ograniczenia dotychczasowej kultury, następnie podejmują z nią polemikę i dopiero na tej podstawie tworzą własny program. Wiele epok literackich kształtowało się więc na zasadzie opozycji. Renesans przeciwstawiał średniowiecznemu teocentryzmowi humanistyczne zainteresowanie człowiekiem. Barok podważał renesansową wiarę w

2026-07-11

maturzysta

Prace

Społeczeństwo polskie w oczach pisarzy Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego

Literatura Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego stworzyła rozległy, a zarazem bardzo krytyczny obraz polskiego społeczeństwa. Pisarze interesowali się relacjami pomiędzy chłopami, inteligencją, ziemiaństwem, mieszczaństwem i robotnikami. Zastanawiali się, czy te grupy są zdolne do współpracy, kto powinien przewodzić narodowi i jakie przyczyny uniemożliwiają stworzenie sprawiedliwej wspólnoty. Ich utwory pokazują społeczeństwo głęboko podzielone, w którym poszczególne warstwy nie rozumieją się, żyją w odmiennych warunkach i troszczą się przede wszystkim o własne interesy. Młoda Polska była epoką pełną sprzecznych nastrojów. Z jednej strony pojawiały się dekadentyzm, poczucie bezsilności, zwątpienie w sens działania i przekonanie o nadchodzącym kryzysie cywilizacji. Z drugiej strony Polska

2026-01-24

maturzysta

Prace

Symbolika kulturowa stołu. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Stół należy do najbardziej zwyczajnych przedmiotów obecnych w życiu człowieka, a zarazem do tych elementów przestrzeni, które w kulturze uzyskały wyjątkowo bogatą symbolikę. Jego podstawowa funkcja jest oczywista – służy spożywaniu posiłków, przygotowywaniu potraw, pracy i spotkaniom. Jednak w literaturze, malarstwie, religii, obyczajowości i filmie stół bardzo często przestaje być jedynie elementem wyposażenia. Staje się miejscem wspólnoty, znakiem rodzinnych więzi, przestrzenią gościnności, symbolem ładu społecznego, ale również obszarem konfliktu, wykluczenia, zdrady czy walki o władzę. Wyjątkowość symboliki stołu wynika przede wszystkim z jego społecznego charakteru. Przy stole zazwyczaj zasiada się z innymi ludźmi. Wspólne jedzenie oznacza więc nie tylko zaspokojenie

2025-09-11

maturzysta

Prace

Przywołując odpowiednie przykłady, omów fenomen poezji śpiewanej

Warto przy tym zaznaczyć, że pojęcie poezji śpiewanej nie jest całkowicie jednoznaczne. Nie każdy utwór posiadający wartościowy lub metaforyczny tekst można automatycznie zaliczyć do tego nurtu. W węższym znaczeniu poezja śpiewana polega na muzycznym opracowaniu istniejącego wcześniej tekstu poetyckiego, natomiast w szerszym ujęciu obejmuje również piosenkę literacką i autorską, w której warstwa słowna posiada szczególne znaczenie artystyczne. Granice między tymi zjawiskami są płynne, dlatego twórczość wielu wykonawców może należeć jednocześnie do kilku różnych tradycji. Dobrym przykładem tak rozumianego połączenia poezji i muzyki jest twórczość Czesława Niemena, ale szczególnie istotne są nie tylko jego autorskie piosenki, takie jak Dziwny jest ten

2020-04-18

maturzysta

Prace

Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze

Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze – omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach PLAN Wstęp: Pojęcie folkloru, ludowości, chłopomanii. Krótka charakterystyka zjawisk Obrzęd jako zespół praktyk o znaczeniu symbolicznym Rozwój wsi polskiej na przestrzeni wieków. Wprowadzenie do obyczajowości ludowej, najważniejsze obrzędy i ich opis w literaturze różnych epok. Rozwinięcie: Obyczajowość wiejska i folklor jako źródła artystycznej inspiracji. Przykłady w literaturze i sztuce. Pochwała wiejskiego życia i ludowej obrzędowości w zbiorze pieśni Jana Kochanowskiego pt. „Pieśń świętojańska o Sobótce ”: stylizacja na obrzędowe pieśni sobótkowe sielankowy obraz wiejskiego życia; pieśń Panny XII sposób przedstawienia obyczajowości ludowej cel prezentacji

2020-04-12

maturzysta

Prace

Dialog z tradycją literacką w obrazach i rzeźbach

Dialog z tradycją literacką w obrazach i rzeźbach. Analiza wybranych dzieł Plan pracy Wstęp tradycja literacka jako dorobek, zbiór toposów i motywów z epok przeszłych, które są punktem odniesienia dla kolejnych epok lub współczesnej literatury typy odniesienia i stosunku twórców do tradycji literackiej epok minionych: dzieła, prądy i kierunki powstają w opozycji do tradycji literackiej nowe dzieła, nowe prądy i kierunki w sztuce i literaturze powstają jako nawiązanie do tradycji literackiej dzieła tworzone są na zasadzie stylizacji na utwory z minionych epok (rodzaj nawiązania do tradycji literackiej) przykłady z historii literatury i historii sztuki: utwory romantyczne jako opozycja wobec literatury