Koncepcja poety i poezji w poszczególnych epokach

Rola poety i znaczenie poezji zmieniały się wraz z kolejnymi epokami. Twórca bywał postrzegany jako człowiek obdarzony szczególnym talentem, natchniony prorok, przywódca narodu, nauczyciel społeczeństwa, rzemieślnik pracujący nad słowem albo świadek historii. Poezji przypisywano natomiast zdolność zapewniania nieśmiertelności, przechowywania pamięci, zachęcania do walki, wychowywania odbiorców, odkrywania prawdy lub dostarczania czystego przeżycia estetycznego. Zdarzało się również, … Czytaj dalej

Warunki życia w lagrach i łagrach

W czasie II wojny światowej ziemie polskie znalazły się pod panowaniem dwóch totalitarnych mocarstw: nazistowskich Niemiec oraz stalinowskiego Związku Radzieckiego. Oba systemy opierały swoją władzę na przemocy, terrorze, propagandzie i całkowitym podporządkowaniu jednostki państwu. Człowiek nie miał posiadać własnych poglądów ani samodzielnie decydować o swoim życiu. Jego wartość zależała wyłącznie od tego, czy był przydatny … Czytaj dalej

Ideał człowieka i obywatela w literaturze staropolskiej

Stosunek człowieka do świata, Boga, społeczeństwa i samego siebie zmieniał się na przestrzeni wieków. Na kształtowanie ludzkich poglądów wpływały wydarzenia historyczne, przemiany polityczne, rozwój filozofii, religia oraz sytuacja społeczna. Ważną rolę odgrywały również literatura i sztuka, które nie tylko odzwierciedlały światopogląd danej epoki, lecz także tworzyły wzorce osobowe przeznaczone do naśladowania. Bohaterowie utworów literackich pokazywali … Czytaj dalej

Choroby Rzeczypospolitej szlacheckiej oraz proces moralnego odradzania się narodu w literaturze XVII i XVIII wieku

Przemiany zachodzące w Polsce od schyłku średniowiecza doprowadziły do ukształtowania się nowego modelu społeczeństwa, w którym najważniejszą pozycję zdobyła szlachta. Literatura średniowieczna przedstawiała przede wszystkim ideał świętego oraz rycerza. Najwyżej ceniono wówczas służbę Bogu i obronę wiary oraz ojczyzny. Od połowy XV wieku hierarchia wartości zaczęła się jednak stopniowo zmieniać. Rozwój humanizmu spowodował osłabienie dominującej … Czytaj dalej

Wartości w filmach Krzysztofa Kieślowskiego

Krzysztof Kieślowski należy do grona najwybitniejszych polskich reżyserów, a jego twórczość zajmuje ważne miejsce nie tylko w historii rodzimej kinematografii, lecz także w kulturze europejskiej i światowej. Jego filmy zdobyły uznanie publiczności reprezentującej różne tradycje, doświadczenia i sposoby myślenia. Potrafiły zainteresować nawet widzów amerykańskich, przyzwyczajonych do zupełnie innego rodzaju kina, często nastawionego przede wszystkim na … Czytaj dalej

Przedstaw postawę werterowską na przestrzeni wieków. Odwołaj się do wybranych przykładów z literatury i filmu

Postawa werterowska, nazwana tak od tytułowego bohatera powieści „Cierpienia młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego, odgrywała kluczową rolę w literaturze i kulturze epoki romantyzmu. Jednak na przestrzeni wieków motywy związane z postawą werterowską, takie jak skrajna emocjonalność, nieodwzajemniona miłość, poczucie wyobcowania czy tragizm życia, pojawiały się w licznych dziełach literackich i filmowych, zarówno w romantyzmie, jak … Czytaj dalej

Poetyka lingwistów – różnice między Mironem Białoszewskim a Nową Falą

Po wydarzeniach październikowych 1956 roku, po okresie stalinizmu, socrealizmu i politycznego zniewolenia kultury, w literaturze polskiej zaczęły pojawiać się nowe głosy, nowe debiuty i nowe sposoby mówienia o rzeczywistości. Odwilż przyniosła nie tylko większą swobodę wypowiedzi artystycznej, ale także potrzebę zrewidowania dotychczasowych języków poezji. Twórcy debiutujący lub rozwijający swoją twórczość po 1956 roku zaczęli poszukiwać … Czytaj dalej

Grupy poetyckie dwudziestolecia międzywojennego

Dwudziestolecie międzywojenne było w literaturze polskiej epoką niezwykle dynamiczną, różnorodną i bogatą w zjawiska artystyczne. Wpływ na taki stan rzeczy miały zarówno przemiany polityczne, jak i społeczne oraz kulturowe. Szczególne znaczenie miało odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Po ponad stu latach zaborów literatura przestała pełnić przede wszystkim funkcję służebną wobec sprawy narodowej, a … Czytaj dalej

Nastroje końca XIX wieku i początku XX wieku. Zagubienie i kryzys wartości w literaturze Młodej Polski i współczesnej oraz poszukiwanie sensu życia

Pytanie o sens życia, cel ludzkiej egzystencji i sposób właściwego przeżywania własnego losu należy do najstarszych pytań stawianych przez człowieka. Niezależnie od epoki, światopoglądu czy doświadczeń historycznych ludzie zastanawiali się, po co żyją, czemu ma służyć ich wysiłek, jak odnaleźć szczęście i czy w ogóle jest ono możliwe. Szczególnie silnie pytania te powracają w literaturze, … Czytaj dalej

Zagubienie, kryzys wartości oraz poszukiwanie celu i sensu życia w literaturze Młodej Polski i współczesności

Pytanie o sens życia należy do najstarszych i najbardziej uniwersalnych pytań, jakie człowiek stawia samemu sobie. Niezależnie od epoki, systemu wartości, wyznawanej religii czy światopoglądu ludzie zastanawiali się, po co istnieją, jaki jest cel ich obecności na świecie i jak należy żyć, aby żyć właściwie. Szczególnie mocno problem ten powraca w literaturze, ponieważ właśnie pisarze … Czytaj dalej

image_pdf